Konferenca e III e rektorëve të Universiteteve Ballkanike
"Procesi i Bolonjës: Autonomia dhe hulumtimet"
Deklarata e III e Tiranës

Perfaqesuesit e universiteteve pjesemarrese ne Konferencen e III te Rektoreve te Universiteteve konsiderojne se:Principet bazike te procesit te Bolonjes e cila ka per qellim ristrukturimin homogjen fushes se sistemit te universiteteve evropiane te perbere  nga:

• promovimi i mobilitetit te te dyja paleve, profesoreve dhe studenteve;
• adaptimi i sistemit koherent te Sistemit Evropian te Transferimit te Kredive (ECTS);
• zhvillimin e principeve per sigurimin e kualitetit, praktikave dhe infrastruktures;
• zbatimi i kurseve te perbashketa te cilat qojne drejt notimit te perbashket;
• promovimin e dimensionit social ne proceset e edukimit
• shtytja per hartimin e Kornizes Kualifikuese (KK) ne menyre qe te jete kopatibile me ate evropiane deri ne vitin 2010;
• permiresimi i atraktivitetit te sistemit HE;
• Promovimin dhe shtytjen e iniciativave afatgjata mesimore;
• Organizim me te mire te pranimit te procesit kualifikues;
• Simbioza e edukimit dhe hulumtimit,

 

Dhe nenvizojne ndikimin pozitiv

Se Deklarata e Bolonjes ka qene nje simulant per Procesin e Bolonjes, cili qe nga atehere eshte zhvilluar ne disa faza: Komunikatat e Prages dhe Berlinit, porosia e Samanakes dhe Deklarata e Gracit, Konventa e Lisbones dhe Konkluzionet e Bergenit.

Poashtu konsiderojne se

Deri ne Takimin Ministror te Londres qe do te mbahet ne maj te vitit 2007, qellim i se ciles eshte forcimi i Fushes Evropiane te Arsmit te Larte (EHEA) dhe ceshtje te tjera nga Procesi i Bolonjes

Dhe duke marre ne konsiderate

Se qe nga takimi i Berlinit shumica e vendeve Ballkanike jane anetar fuqiplote te komunitetit te Procesit te Bolonjes, dhe per kete shkak iniciojne perkushtimin e qeverive dhe pjeserisht te disa sistemeve kombetare universitare te ketyre vendeve per te ndikuar ne nje ndryshim fondamental dhe reforma te cilat do te burojne nga diskutimet dhe asistenca e vendeve tashme te inkuadruara.

Sistemi i Arsimit te Larte (EL) i regjionit duhet te zhvilloj reforma te mencura dhe fondamentale me qellim te:

• Krijimit te autonomise institucionale dhe pergjegjesine e institucioneve te EL perbrenda legjislacionit ne fuqi;
• Trimerimi i forumit te rektoreve te regjionit te Ballkanit dhe rektoreve te universiteteve italiane;
• Vendosjen e nje mobiliteti efektiv nderevropian dhe nderballkanik mundesisht permes nje "Kartele universitare".
• Formesimi i permbajtjeve te kurseve ne menyre qe te perputhen me udhezimet dhe trendet evropiane,
• Palet aderuese te kesaj deklarate, e cila poashtu synon afirmimin e Fushes Evropiane te Arsimi te Larte (EHEA) dhe hulumtimit (ERA),
• Konsiderojne
• Se instrumentet aktuale te Bashkimit Evropian, siq jane Tempusi, Leonardo Sokrati dhe Progami i VII- te Kornize per hulumtim mund te paraqesin nje mundesi per perfshirjen e metutjeshme te tyre si protagonist,

Vleresojne pozitivisht

Pervoja e universiteteve UNIADRION, CIRCEOS, UNICA, UNIMED dhe CEI dhe perqafimi i permbajtjes se Deklarates se Ankones dhe Ravenes dhe veprimet te cilat eshte duke i ndermarr sistemi italian i jniversiteteve ne Ballkan, me parashenja per fuqizimi te metutjeshem
te tyre ne te ardhmen.

Shfrytezoni mundesine

Per te krijuar perbrenda kornizes se EHEA_se dhe ERA parakushtet per nje bashkepunim brendballkanik ne fushen e arsimit dhe hulumtimit ie menyre qe te drejtohet shoqeria e secilit vend drejt permiresimit te Jeresimit kapital njerezor.

Perkushtohen qe nje afat te shkurt dhe afat te mesem te realizojne objektivat e meposhtme

• te intensifikojne informimin, te bejne shkembimin e burimeve njerezore, duke respektuar principin e reciprocitetit duke pas parasysh kontribuimin ne harxhime;
• te krijojne kushte perparimin e rrjeteve te qendrave regjionale me qellim te krijimit te Forumit Regjional Akademik dhe Hulumtues;
• te shtyjne perpara shumegjuhesine dhe multikulturalitetin;
• te organizojne kurse para dhe pas diplomimit
• te bejme funksionale pranimin e dyanshem te diplomave me perkrahjen dhe prezencen e partneritetit italian dhe vendeve   tjera evropiane;
• te promovojne dhe perkrahin mesimin elektronik dhe ne largesi, ne vecanti ne lidhje me kurset e diplomimit;
• te zgjerojne bashkepunimin permes konferencave, seminareve, punishteve dhe shkollave verore;
• te krijojne parakushtet per aktivitete te "thellimit te plote" dhe per trajnime profesionale ne gjuhe gjegjese, duke perfshire edhe gjuhen italiane.

• CRUI-ne te vazhdoj te jete promotor i aksionit te bashkepunimit ndemniversitar italiano
• ballkanik sipas "Kampusit te Pare" duke vleresuar kompetencat didaktike dhe shkencore te pjekura tek universitetet italiane

Konkludojne

• te propozojne institucioneve vendimmarrese ne Bruksel qe te sigurojne te drejten e qarkullimit te lire dhe qendrimit te studenteve, profesoreve, hulumtuesve dhe shkencetareve;
• te vazhdojne iniciativen e takimeve periodike cdo vit, ne secilin vend ne baze te parimit te rotacionit sipas rregullit alfabetik;
• te ndermarrin iniciative per institucionalizimin e rrjetit te universiteteve Ballkaniko-ltaliane, te emertuar Uni- BallkanNet, e cila do te jete me fleksibil dhe promotor i bashkepunimit te dyanshem dhe shumanshem;
• pjesemarresit perkrahin idene qe Uni-BalkanNet te behet, ne nje te ardhme te afert, nje forum permanent e bashkesise akademike dhe shkencore te Ballkanit me seli mundesisht ne Tirane;
• te promovojne permes rrjetit rolin e universitetit si "te nje makine te fuqishme dhe dritare e shoqerise" i cili synon fuqizimin, mesimin dhe promovimin e principeve te demokracise ne te gjithe regjionin;
• te perforcojne dhe te harmonizojne rolin, trajtimin ekonomik dhe ndertimin e karrieres se hulumtuesve dhe stafit akademik te institucioneve te ndryshme ne kete fushe;
• te krijojne parakushtet ne menyre qe te kemi universitete te cilat do te ishin iniciator te nje renesance te re ne te gjithe regjionin e Ballkanit dhe per zhvillimin e marredhenieve ne mes te sistemit te universiteteve evropiane drejt procesit te integrimeve evropiane.
• ti caktojne kryetareve te KRUSH-it dhe CRUI-t pergjegjesine per dergese te ketij dokumenti te gjitha shteteve te perfshira, ne menyre qe te perfshijne kete zhvillim ne marreveshjet bilaterale.

Lexuar.nenshkmar....
P.S.
Palet nenshkruese, emrat